Nagrada Fonda “Todor Manojlović” za moderni umetnički senzibilitet za 2009. godinu svečano će biti uručena 30. aprila u Gradskoj kući u Zrenjaninu reditelju Želimiru Žilniku, a tom prilikom biće prikazan i 15-minutni film sa početka njegovog stvaralaštva "Žurnal o omladini na selu, zimi" iz 1967. godine.

Prema navodima Upravnog odbora Fonda “Todor Manojlović”, kojim predsedava Vladislava Gordić Petković, Žilnik je osobena pojava u domaćoj kinematografiji, originalan stvaralac beskonačne imaginacije i energije i umetnik uvek spreman na ideološka zaoštravanja i jasan politički angažman.

Opus Žilnika, svojevremeno cenzurisanog i zabranjivanog filmskog autora, “džepna je kulturna istorija SFRJ” i “rečnik svih naših pogrešno postuliranih društvenih i etičkih vrednosti”, istakao je žiri.

Njegova 40-godišnja karijera “obeležena je kreativnim iskušenjima i otporom ideološkoj represiji koja je stalno menjala oblik. Istrajan u polemici sa društvenom stvarnošću, Žilnik insistira na formi autorskog filma i dokumentarne drame kao na najboljim sredstvima za mapiranje nepravdi, ekscesa i različitosti, na poetici političke nekorektnosti, zdrave provokacije i artikulisanog socijalnog angažmana”, navedeno je u obrazloženju o dodeli nagrade.

Cenzurisan i zabranjivan tokom 70-ih, Žilnik istrajava na ekstremnim temama: od anarhoterorizma do ekonomske emigracije, od studentskih demonstracija 1968 do balkanske kataklizme devedesetih, od seksualnih manjina do fenomena divljeg kapitalizma, od položaja žena do karnevalske dekonstrukcije Brozovog lika i dela, naveo je žiri, podsećajući da su balkanski mačizam, ratna ideologija i bespuća kapitalizma večite Žilnikove teme, a njegovi junaci su mali ljudi, marginalci i apriorni gubitnici.

Žilnik je autor više od 25 dugometražnih i isto toliko filmova kratkog metra, reditelj i scenarista sa zavidnom svetskom reputacijom i brojnim filmskim nagradama, a i danas je predan borac za dignitet kulture i kulturne vrednosti, naveo je žiri Fonda "Todor Manojlović", ističući da su ga “predanost i snaga kreativne vizije” opredelili da “legendi srpskog autorskog filma dodeli nagradu za moderni umetnički senzibilitet”.

Žilnik je za film "Rani radovi", koji je u Jugoslaviji praktično bio zabranjen, dobio Zlatnog medveda na Berlinalu, a to ostvarenje, koje je dospelo i do suda i izazvalo veliku debatu u medijima, nagrađeno je uoči Berlina i u Puli.

Između 1973. i 1976. Žilnik je radio za nezavisnu filmsku industriju u Nemačkoj, a nakon povratka u Jugoslaviju, nekoliko njegovih novih projekata je predvidelo nacionalističke tenzije, raspad Jugoslavije i kataklizmu na Balkanu.

Za film “Nezaposleni ljudi” (1967) dobio je Gran pri 1968. na festivalu u Oberhauzenu, na kojem je nagrađen i “Crni film” (1971), koji je izazvao i u zemlji u Nemačkoj mnogobrojne rasprave, kao i dokumentarac “Ustanak u Jasku” (1973), koji je bio cenzurisan u Vojvodini i takođe je izazvao mnogobrojne rasprave.

Među kultnim delima Žilnika je i film "Marble ass" iz 1995. godine, takođe nagrađen na Berlinskom festivalu.

UO Fonda “Todor Manojlović”, osim predsednice Vladislave Gordić Petković, čine i Radovan Živankić, Predrag Miki Manojlović, Boško Milin i Vladimir Arsenijević.

Žilnik je 18. dobitnik nagrade Fonda “Todor Manojlović”, koja se dodeljuje za moderni umetnički senzibilitet dodeljuje od 1992, a među dosadašnjim laureatima su Milorad Pavić, Vida Ognjenović, Jovan Hristić, Jovica Aćin i Milena Marković.

Nagrada se sastoji od: povelje, umetničkog predmeta i novčanog iznosa.

Na svečanom uručenju govoriće direktor Gradske narodne biblioteke "Žarko Zrenjanin" Vladimir Vasiljev, član Upravnog odbora Fonda "Todor Manojlović" Vladimir Arsenijević i Žilnik.

Svečano proglašenje dobitnika nagrade Fonda “Todor Manojlović” za 2009. održano je 17. februara ove godine u prostorijama Izvršnog veća Vojvodine u Novom Sadu.

(SEEcult.org)