Nagrada “Pavle Vasić” za kritičko-teorijsku misao u oblasti primenjenih umetnosti i dizajna u Srbiji dodeljena je za 2009. godinu prof. dr Miroslavu Timotijeviću za studijski tekst u katalogu izložbe Narodnog muzeja u Beogradu i Galerije SANU “Paja Jovanović/Paul Jovanowitch”.

Nagrada je svečano dodeljena 12. marta - na dan smrti Pavla Vasića, u Rektoratu Univerziteta umetnosti u Beogradu, a žiri, koji su činili Ivana Simeonović Ćelić, (predsednica), Simona Čupić i Gordana Biba Marković, odlučio je na osnovu konkursnog materijala.

Pored nagrađenog, na konkrsu su predloženi i radovi: “Lazar Trifunović. Protagonist i antagonist jedne epohe” autorke mr Vesne Kruljac, “Razglednice u Srbiji 1895-1914” autorke mr Jelene Perać, autorske kolumne u časopisu “Arhitektura” mr Marina Rajkovića, zatim “Panonski likovni panoptikum” autora dr Aleksandra Milenkovića i “Decembarska grupa” dr Srđana Markovića.

Prema navodima žirija, koji je odlučio jednoglasno, ako je tekst prof. dr Miroslava Timotijevića studija jednog umetnika, ona prevazilazi monografski okvir i značenje uspostavljajući široki dijalog sa različitim problemima i dilemama.

“Kako se u uvodnom poglavlju navodi: ‘Neosporna je činjenica da (Paja Jovanović) jeste akademski umetnik i da su njegova najpopularnija dela namenjena javnoj sferi uobličena po meri tada vladajućeg ukusa. Međutim, sagledavano u celini, (ovo) slikarstvo prevazilazi okvire nametnuog stereotipa. U njegovom opusu nalazi se niz potisnutih, nepoznatih i svesno zaboravljenih dela, koja ne odgovarju stvorenom stereotipu’”, podsetio je žiri na navode Timotijevića, koga je predložilo za nagradu “Pavle Vasić” Odeljenje za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Prema navodima žirija, Timotijević širim analitičkim pristupom definiše delo Jovanovića, kroz unakrsnu analizu socijalnog i simboličnog, estetskog i istorijskog konteksta, istražuje motive, povode, procese kao i smisao nastanka radova, te postavlja pitanja o stepenu i razlozima slikarevih ličnih, intimnih ili društvenih determinisanosti.

Studija “Paja Jovanović/Paul Jovanowitch” pokazala je da su inovacija, napredak i podsticanje kreativnog i nekonzervativnog mišljenja u oblasti istraživanja i interpretiranja istorije umetnosti jedini put ka usavršavanju i nadogradnji pomenute i srodnih humanističkih disciplina, kao i njihovog stalnog odstupanja od etabliranih ili status quo konformističkih pozicija, istakao je žiri.

Timotijević je redovni profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu, na Odeljenju za istoriju umetnosti.

Autor je studijskih tekstova u publikaciji “Paja Jovanović - Paul Jovanowitch”, objavljenoj povodom izložbe u Galeriji SANU koju je od kraja decembra do 7. marta posetilo više od 150.000 ljudi, a organizovana je povodom proslave 150-godišnjice slikarevog rođenja. Drugo izdanje iste publikacije je objavljeno 2010.

Rođen 1950, Timotijević je diplomirao 1981, magistrirao 1989, a doktorirao 1993. Bavi se izučavanjem umetnosti, vizuelne kulture i kulturne istorije novog veka.

Obavljao je dužnost upravnika Odeljenja za istoriju umetnosti, upravnika Instituta za istoriju umetnosti, sekretara Odeljenja za istoriju umetnosti Matice srpske, predsednika Društva istoričara umetnosti Srbije. Član je redakcije časopisa “Saopštenja” Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture Srbije, “Građe” Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture Vojvodine, “Nasleđa” Zavoda za zaštitu spomenika kulture Beograda i Zbornika Narodnog muzeja u Beogradu.

Predsednik je Upravnog odbora Galerije Matice srpske i Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture u Novom Sadu.

Rukovodio je nacionalnim i međunarodnim naučnim projektima, učestvovao u naučnim skupovima u zemlji i inostranstvu. Objavio je knjige “Teodor Ilić Češljar”, “Crkva Svetog Georgija u Temišvaru”, “Spsko Barokno slikarstvo”, “Rađanje moderne privatnosti”, “Manastir Krušedol I/II” i “Katarina Ivanović”, u koautorstvu sa prof. dr Radmilom Mihailović.

Monografija o manastiru Krušedolu proglašena je izdavačkim poduhvatom 2009. godine.

Osnovni metodološki postulat profesora Timotijevića je težnja za prevazilaženjem strogih granica između pojedinih specijalističkih disciplina i fenomenološki pristup problemima umetnosti i vizuelne kulture, koji se tumače kao jedan od konstitutivnih elemenata nove kulturne istorije.

Odluka žirija za nagradu “Pavle Vasić” tradicionalno se saopštava na dan smrti tog slikara (Niš 1907 - Beograd 1993), koji se bavio i umetničkom kritikom i istorijom primenjene umetnosti, postavivši osnovne istoriografske smernice za prikupljanje građe u toj oblasti.

Osim slikarskog opusa, koji se nalazi u brojnim muzejima, Vasić je objavio hiljade radova (knjige, studije, članke, naučne radove) u domaćim i svetskim časopisima i periodici.

Nagrada "Pavle Vasić" osnovana je 1995. godine radi podsticanja, razvoja i afirmisanja kritičko-teorijske misli u oblasti primenjenih umetnosti i dizajna u Srbiji, a dodeljuje se za tekstove iz oblasti primenjenih umetnosti i dizajna i to prateći jednogodišnju produkciju objavljenu u svim vrstama stručnih publikacija (monografijama, knjigama, zbornicima, TV emisijama), u selekciji su i autorske izložbe istoričara umetnosti koje prati odgovarajući stručni tekst.

Osnivač nagrade je ULUPUDS, a suosnivači: Društvo istoričara umetnosti, Muzej primenjene umetnosti, Muzej pozorišne umetnosti, Društvo umetničkih kritičara Srbije i Beogradski TV program.

Nagrada se sastoji od Povelje i novčanog iznosa, a pokrovitelj je Ministarstvo kulture Srbije.

Prošle godine nagradu su dobile dr Vidosava Golubović i prof. dr Irina Subotić za monografiju "Zenit 1921-1926", u izdanju Narodne biblioteke Srbije, Instituta za književnost i umetnost Beograd i SKD Prosvjeta Zagreb.

Sajt ULUPUDS-a je www.ulupuds.org.rs

(SEEcult.org)