Publikacija "Za ideju - Protiv stanja”, koja problematizuje odnos umetničkog angažmana filmskog reditelja Želimira Žilnika i njegovog političkog i društvenog okruženja od početaka 1967. godine do danas, biće predstavljena 5. oktobra u kulturnom centru Grad u Beogradu, u završnici Žilnikove revije filmova.

Publikacija će biti predstavljena uoči projekcije filma “Lijepe žene prolaže kroz grad”, a na promociji te zbirke tekstova o Žilniku, u izdanju Playground produkcije iz Novog Sada, učestvovaće i sam reditelj, urednica izdanja i autorka eseja Branka Ćurčić, te Sarita Matijević u ime izdavača i Branislav Dimitrijević, kao jedan od autora eseja.

Raznovrstan materijal u toj publikaciji predstavlja polaznu tačku za dalju analizu, valorizaciju i sistematizaciju Žilnikovog kinematografskog rada.
Okosnicu materijala za publikaciju “Za ideju - Protiv stanja” čini niz eseja savremenih teoretičara filma i kritičara umetnosti (Branislav Dimitrijević, Marina Gržinić, Pavle Levi, Jurij Meden, Dominika Prejdova, Branka Ćurčić) i retka građa iz Žilnikove lične arhive sakupljane tokom godina rada.

“Prateća" aktivnost prikupljanja novinskih članaka o njegovom filmskom i aktivističkom radu, video i fotografske dokumentacije o metodologiji njegovog rada i retke arhivske građe je omogućila praćenje “odnosa" institucija, javnog mnjenja, političkog i kulturalnog establišmenta naspram Žilnikovog stvaralaštva (i šire) u trenutku nastajanja.

Projekat okuplja, struktuira i interpretira obimnu dokumentarnu građu o kontekstima recepcije i uticaja radova Želimira Žilnika u različitim razdobljima i sredinama, od novosadske i vojvođanske, pa do sredina u kojima je njegov rad naknadno imao znatne profesionalne i društvene učinke.

“Za ideju - Protiv stanja” predstavlja međufazu, jednu etapu u pokušaju kontekstualizacije filmskog rada Žilnika i, u tom smislu, namenjena je i poziva na buduća tumačenja njegovog stvaralaštva.

Tim projektom, u produkciji Playgrounda i Centra za nove medije_kuda.org, kreirana je edukativna platforma čiji je sadržaj izvučen iz različitih slojeva jugoslovenske i evropske kulturne i intelektualne memorije i na nov način kontekstualizovan.

Projekat obuhvata, osim zbirke eseja, i DVD sa materijalom iz lične arhive Žilnika, koji je i nosilac prava nad objavljenim fotografijama i insertima iz filmova, a izdavači su zahvalili i Bori Ćosiću na dozvoli da se broj 3 časopisa “Rok”, posvećen filmu “Rani radovi”, digitalizuje i objavi u okviru tog izdanja, kao i svim autorima objavljenih članaka.

Projekat su podržali Sekretarijat za kulturu Vojvodine, Evropska kulturna fondacija, Švajcarski program za kulturu Srbija - Pro Helvecija Beograd Ministarstvo kulture Srbije i Grad Novi Sad - Gradska uprava za kulturu.

Žilnikova revija obuhvatila je filmove iz njegove najranije stvaralačke faze: “Nezaposleni ljudi”, “Crni film”, “Rani radovi”, za koji je 1969. dobio Zlatnog medveda na Berlinalu, “Lipanjska gibanja”, te kasnija dela “Stara mašina”, “Tito po drugi put među Srbima”, “Do jaja” i “Tvrđava Evropa”.
Prema navodima Žilnika, u filmovima je zaokupljen životima ljudi koji su pod “žrvnjem parazita, ideologa i pljačkaša”.

“U tim filmovima ispitujem energiju koju običan čovek mora na Balkanu da ispolji da bi preživeo pošast vladajućeg parazitskog sloja… U filmovima, ja skidam kapu pred seljakom, pred radnikom, pred nezaposlenima, i pred majkama i očevima sa decom koju školuju… Saginjem glavu pred njihovim umećem i izdržljivošću da prežive sve nedaće koje nam priređuje vladajuća klasa. U svojim filmovima pokazujem da šljam nisu oni koji danas idu zakrpljeni i pocepanih đonova. Šljam Balkana je u lister odelima”, naveo je svojevremeno Žilnik u nedeljniku “Vreme”.

Sajt Kulturnog centra Grad je www.gradbeograd.eu, a program se nalazi i u Kalendaru Portala za kulturu jugoistočne Evrope SEEcult.org

(SEEcult.org)