Venecijanski filmski festival počinje 1. septembra psiholoskim trilerom “Crna Dalija” Darena Aronofskog (Darren Aronofsky), a 67. trku za Zlatnog lava obeležiće mlađa generacija reditelja, među kojima su i Sofija Kopola (Sofia Coppola), Fransoa Ozon (Francois) i Vinsent Galo (Vincent Gallo), dok proverenih veterana nema mnogo.

Najavljeno je 79 svetskih premijera dugometražnih filmova iz 34 zemlje, među kojima je i Dominikanska Republika, koja učestvuje prvi put na najstarijem filmskom festivalu na svetu.

Prema rečima direktora Mostre Marka Milera (Marco Mueller), prosek godina reditelja u konkurenciji bio bi još niži ako bi se izuzeo jedan od retkih veterana koji učestvuju ove godine - američki 78-godišnji reditelj Monte Helman (Hellman).

Među ukupno 24 filma u trci za Zlatnog lava, koja traje do 11. septembra, pet je američkih, uključujući “Somewhere” Sofije Kopola, nagrađene za scenario filma “Izgubljeno u prevodu” 2003. Radnja njenog novog filma smeštena je u Holivud, a producent je njen slavni otac i višestruki oskarovac Frensis Ford Kopola, ovogodišnji dobitnik počasnog Oskara za producentsko delo.

Film Aronofskog, odabran za otvaranje 67. Mostre, priča je o rivalitetu balerina na njujorškoj sceni, a glavne uloge igraju Natali Portman (Natalie) i Mila Kunis.

Prema navodima organizatora Mostre, “Crni labud” je uzudljiva priča o strahovitom putu kroz psihu mlade balerine. U filmu igraju i Vinsent Kasel (Vincent Cassel), Barbara Herši (Hershey) i Vinona Rajder (Winona Ryder).

Aronofski je 2008. godine dobio Zlatnog lava za dramu “Rvač” kojom se na svetsku filmsku scenu vratio Miki Rurk (Mickey Rourke).

Na otvaranju Mostre, osim njegovog “Crnog labuda”, biće prikazan i film “Legend of the Fist: The Return of Chen Zhen” Endrjua Laua van konkurencije, a u ponoć novi film Roberta Rodrigeza (Rodriguez) “Mačeta”.

Među američkim rediteljima u konkurenciji su i “Meek’s Cutoff” Keli Rajhard (Kelly Reichadt) i “Miral” Džulijana Šnabela (Julian Schnabel) sa Viljemom Defoom (Willem Dafoe), kao i Galov film “Promises Written on Water", mračna je priča o smrtno oboleloj devojci.

Italija ima četiri filma u konkurenciji, uključujući “The Solitude of Prime Numbers”, adaptaciju bestselera Paola Đordana (Giodrano) koju potpisuje Saverio Kostanco (Costanzo), a jednu od glavnih uloga u tom filmu igra Izabela Roselini (Isabella Rossellini), koja će, kako je ovih dana objavljeno, predsedavati zzirijem 61. Berlinala 2011.

U konkurenciji su i “La pecora nera” (Ascanio Celestini), “Noi credevamo” (Mario Martone) i “La passione” (Carlo Mazzacurati).

Sa tri filma zastupljena je Francuska, uključujući Ozonov “Potiche” sa Katrin Denev (Catherine Deneuve) i Žerarom Depardjeom (Gérard Depardieu) u glavnim ulogama, te “Black Venus” Abdelatifa Kešiša (Abdellatif Kechiche), dobitnika specijalne nagrade žirija 2007. za “Tajnu zrnevlja”. Novi film tog reditelja, rođenog u Tunisu, govori o južnoafričkoj ropkinji holandskog farmera, koja je predstavljana širom Evrope kao frik-atrakcija početkom 19. veka.

Biće prikazan i francuski film “Happy Few” Antonija Kordiea (Antony Cordier).

Azija ove godine nije značajnije zastupljena - biće prikazana samo tri filma sa tog kontinenta, od kojih su dva japanska.

To su "13 Assassins" Mikea Takašija (Miike Takashi) i “Norwegian Wood" (Tran Anh Hung), a biće prikazan i kineski "Detective Dee and the Mystery of Phantom Flame" (Tsui Hark).

U trci za Zlatnog lava su i ruski film “Silent Souls” Alekseja Fedorčenka, španski “Balada triste de trompeta” Aleksa de la Iglesije (Alex de la Iglesia), “Post mortem” Pabla Laraina (Larrain), koprodukcija Čilea, Meksika i Nemačke, te “Barney’s Version” Ričarda Luisa (Richard J. Lewis), kanadsko-italijanska koprodukcija sa Dastinom Hofmanom (Dustin Hoffman) i Polom Đamatijem (Paul Giamatti), kao i grčki film “Attenberg” (Athina Rachel Tsangari).

Među retkim veteranima na 67. Mostri je i proslavljeni poljski reditelj Jiži Skolimovski (Jerzy), koji učestvuje filmom “Essential Killing” o Talibanu koga su zarobili Amerikanci i prebacili u Evropu radi ispitivanja.

Njegov film naknadno je uvršten u takmičarski program, a tradicionalno, film iznenađenja u trci za zvanične nagrade biće objavljen tokom festivala, odnosno 6. septembra.

Žirijem 67. Mostre predsedava američki reditelj Kventin Tarantino (Quentin), a članovi su i njegove kolege Arno Deplesin (Arnaud Deplechin) iz Francuske, Giljermo Ariaga (Guillermo Arriaga) iz Meksika i Gabriel Salvatores iz Italije.

Tarantino preuzima palicu predsednika žirija od Anga Lija (Lee), koji je prošle godine dodelio Zlatnog lava antiratnom filmu “Liban” izraelskog reditelja Samuela Maoza.

Tarantino nikada nije učestvovao u takmičarskom programu Mostre, za razliku od Kana, gde je 1994. dobio Zlatnu palmu za “Petparačke priče”. Predsedavao je i žirijem Kana, a važi i za jednog od miljenika tog festivala. Ujedno, veliki je obožavalac italijanskog filma, a bio je i “kum” retrospektive održane 2004. (Italian Kings of the B’s) u okviru projekta “Tajna istorija italijanskog filma”, kao i programa špageti vesterna na Mostri 2007.

Zlatnog lava za životno delo ove godine dobiće hongkoški i holivudski reditelj i producent Džon Vu (John Woo), kao “inovator savremenog filmskog jezika”.

Osim pet američkih filmova u trci za Zlatnog lava, publika 67. Mostre videće ih još toliko i van konkurencije, a među njima su “The Town” Bena Afleka (Affleck) i “A Letter to Elia” Martina Skorsezea (Scrosese) i Kenta Džonsa (Jones).

Van konkurencije biće prikazani, između ostalog, i italijanski film “Sorelle mai” Marka Belokija (Marco Bellocchio), “The Last Movie” (1971) Denisa Hopera (Dennis Hopper) i “Gli angeli del male” Mikela Plaćida (Michele Placido), te “Preživeti život” češkog reditelja Jana Švankmajera, “Passione” Džona Turtura (John Turturro).

Na zatvaranju 67. Mostre biće prikazan američki film “The Tempest” Džuli Tejmor (Julie Taymor) - adaptacija Šekspirove mistične drame, sa Helen Miren (Mirren), Alfredom Molinom i Raselom Brendom (Russell Brand) u glavnim ulogama.

Organizatori 67. Mostre najavili su i da će sekciju “Horizonti” otvoriti svetska premijera filma “La Belle endormie” francuske rediteljke i scenaristkinje Katrin Breja (Catherine Breillat), jedne od najznačajnijih posmatrača današnjeg vremena - kada su u pitanju teme želje i seksualnosti.

Program “Horizonti” biće zatvoren filmom “Oki’s Movie”, koji je režirao Hong Sang-soo, južnokorejski reditelj koji je ove godine pobedio u programu “Izvestan pogled” u Kanu filmom “Ha Ha Ha", a prvi put učestvuje na Mostri.

Oba filma, koja će biti prikazana 2. i 11. septembra, u konkurenciji su za dve nove nagrade rezervisane za dugometražne igrane filmove u sekciji “Horizonti”, koja će ove godine biti otvorenija za nove trendove u izražajnom filmskom jeziku.

U okviru sekcije “Horizonti”, biće dodeljene i nagrade za kratki i srednjometražni film.

U okviru 67. Mostre, između ostalog, biće prikazana i retrospektiva italijanske komedije od 1937. do 1988. godine.

Među zvezdama na Mostri najavljen je i proslavljeni iranski filmski autor Džafar Panahi (Jafar), koji je proteklog proleća proveo tri meseca u zatvoru iz još nerazjašnjenih razloga, a u Veneciji će prisustvovati svetskoj premijeri kratkog filma “The Accordion" koji je snimljen u Teheranu, a govori o avanturama mladih uličnih muzičara koji ne mogi više da sviraju posle jednog incidenta.

Panahi je povodom tog filma izjavio da pokazuje njegova osećanja o događajima u okruženju i način na koji vidi stvarnost.

On je u maju pušten iz pritvora na osnovu kaucije od oko 200.000 dolara, a uhapšen je u martu sa još petnaestak ljudi, među kojima su bile i njegova supruga i ćerka. Uoči oslobađanja, štrajkovao je glađu, a zahteve za njegovo puštanje na slobodu uputili su mnogi filmski autori i glumci, pa je i festival u Kanu protekao u znaku podrške Panahiju, koji je trebalo da bude član žirija tog prestižnog francuskog festivala.

“Ja sam reditelj koji obraća pažnju na socijalne aspekte i događaje oko mene”, rekao je Panahi, koji će u Veneciji učestvovati i u javnom razgovoru sa rediteljem Mazdakom Taebijem, takođe iz Irana.

Panahi će održati i master klas za mlade filmske autore iz zemalja Evropske unije.

Prošle godine, osim Zlatnog lava “Libanu”, dodeljena je i nagrada za režiju iranskoj umetnici Širin Nešat (Shirin Neshrat) za angažovani debitantski film “Žene bez muškaraca”, dok je specijalnu nagradu dobio nemački reditelj turskog porekla Fatih Akin za komediju “Soul Kitchen”.

Za scenario je nagrađen američki reditelj Tod Solonc (Todd Solondz), za film “Ljubav u vreme rata”, najboljim glumcem proglašen je Kolin Firt (Colin Firth) za ulogu gej profesora u filmu Toma Forda “Samac”, dok je najboljom glumicom proglašena Ksenija Rapaport (Ksenia Rappaport), za ulogu u italijanskom filmu “Dvostruki sat” Đuzepea Kapotondija (Giusepe Capotondi).

Mostra je pokrenuta 1932. godine.

Ovogodišnji budžet Mostre je 12 miliona evra, od čega sedam miliona obezbeđuje italijanska vlada.

Sajt Mostre je www.labiennale.org/en/cinema

(SEEcult.org)