Izložba “Godine neorealizma - smernice italijanske fotografije(1945-1965)”, koja predstavlja više od 200 radova tridesetak autora, biće otvorena 12. januara u Muzeju savremene umetnosti Republike Srpske (MSURS) u Banjaluci, a prati je i ciklus najpopularnijih filmova u samom muzeju i na javnom servisu RTRS.

MSURS tom izložbom, koja prati prati i razvoj neorealizma u italijanskoj filmskoj produkciji, obeležava i datum svog osnivanja (13. januar 1971).

Prema navodima MSURS, projekat čini posebnim to što se prvi put jedna institucija kulture u RS u potpunosti partnerski povezuje sa javnim servisom RS, afirmišući istinske istorijske umetničke vrednosti.

RTRS će od 16. januara emitovati najpopularnije filmove italijanskog neorealizma, počev od kultnog “Rim-otvoreni grad” Roberta Roselinija, a zatim slede “Kradljivci bicikla”, “Ćoćara” i “Umberto D” Vitorija de Sike, “Mama Roma”, Pjera Paola Pasolinija, “Slatki život” (La dolce vita) Federika Felinija, te “Crvena pustinja” Mikelanđela Antonionija.

Svi filmovi će od 18. januara, ponedeljkom, sredom i petkom, biti emitovani i u MSURS, a biće organizovano i nekoliko predavanja kojima će organizatori nastojati da “dešifruju kod” italijanskog neorealizma i podsete na taj značajni istorijski period umetnosti.

Premda se pojam italijanskog neorealizma najčešće povezuje s filmskom umetnošću (Visconti, De Sica, Lattuada, Rossellini), u fotografskoj umetnosti označava grupaciju i pokret nove generacije fotografa koji su snažnim socijalnim i kritičkim angažmanom nastojali da izraze novu italijansku stvarnost nakon 1945.

Grupe La Bussola (1947) i La Gondola (1948) nastojale su da odvoje fotografiju od potrošnog fotožurnalizma, te da s medijem progovore o stvarnosti autentičnim jezikom socijalno angažovane umetnosti.

Neorealizam u umetnosti razvio se kao pokret tokom i nakon Drugog svetskog rata u Evropi, pre svega u kinematografiji i književnosti.

U književnosti se pojam neorealizma počeo koristiti već krajem 20-ih godina prošlog veka da bi označio onovremena stremljenja ili “novu stvarnost”, a veličine poput Moravie, Alvara, Gramsija, Pavezea… bili su i prva aktivna opozicija fašizmu.

U kinematografiji, u periodu od 1942. do 1953. godine, zadatak režisera je bio da se režimskoj mistifikaciji i retorici suprotstavi direktnim, gotovo dokumentarističnim kontaktom sa stvarnošću. Stoga su filmske priče smeštene uglavnom među siromašnom radničkom klasom i odražavaju teške ekonomske i moralne okvire života poratne Italije.

Kada je o fotografiji reč, 30-ih godina prošlog veka ona postaje značajno sredstvo u službi komunikacije, pre svega u formi fotoreportaže a njena funkcija je u sluzbi fašističke propagande. Situacija se menja nakon rata i već 1947. nastaju mnogobrojna foto udruženja razvijaju jezik i kulturu fotografije kroz ilustrovane časopise i knjige i afirmišu fotografiju kao umetnost.

Fotografija postaje dokument jedne epohe koji se o teškoćama svakodnevnice - zaostalost zemlje i njen provincijalni duh, neugodna prisutnost klera, licemerne navike, nametljivi oblici politike i nazadnjaštvo - ne izražava ravnodušnim prihvatanjem i pesimizmom, već različitim iznijansiranim tonovima od satire do dobrodušne ironije, ona ukazuje na lepotu egzistencije u perspektivi promena i novog društvenog poretka.

Izložba “Godine neorealizma...” ostvarena je inicijativom samoborske Foto galerije Lang, a predstavljena je prošle godine i u Centru vizuelnih umetnosti Batanja i Multimedijalnom centru u Rovinju, kao i u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine u Novom Sadu.

Prati je reprezentativna publikacija na 240 strana sa dodatkom sa uvodnim studijama italijanskih stručnjaka, kao i predgovorima direktora Centra vizuelnih umetnosti u Rovinju Virgilia Giuricina i stručnog voditelja Foto galerije Lang Želimira Koščevića.

Publikacija sadrži više od 200 fotografija koje pokazuju više od 30 godina istorije - kroz osetljivi objektiv 30 italijanskih fotografa (među kojima su Gianni Berengo Gardin, Carlo Bevilacqua, Piergiorgio Branzi, Alessandro Brembilla, Giuseppe Bruno (Bepi), Alfredo Camisa, Tranquillo Casiraghi, Mario De Biasi, Mario Giacomelli, Nino Migliori, Federico Patellani, Franco Pinna, Fulvio Roiter, Enzo Sellario i mnogi drugi).

Izložba u MSURS biće otvorena do 12. februara.

(SEEcult.org)