• Search form

18.07.2017 | 12:45

Autobiografski roman Blehera, rumunskog Kafke

Autobiografski roman Blehera, rumunskog Kafke

Najpoznatiji roman klasika rumunske književnosti Maksa Blehera (1909-1938) “Zbivanja u neposrednoj nestvarnosti” objavljen je u izdanju Arhipelaga, u prevodu Đure Miočinovića, što je prvi prevod nekog dela tog velikog proznog pisca i pesnika jevrejskog porekla na srpski jezik.

Rođen u mestu Botošanji 1909. godine, Bleher je studirao medicinu u Parizu, ali je već 1928. oboleo od tuberkuloze kostiju. Ostatak života proveo je nepokretan, lečeći se u sanatorijumima u Francuskoj, Švajcarskoj i Rumuniji.

Pored knjige pesama “Providno telo”, Bleher je napisao autobiografske romane “Zbivanja u neposrednoj nestvarnosti”, “Srca sa ožiljcima” i “Zapaljena jazbina: Dnevnik iz sanatorijuma”.

Prema romanu “Srca sa ožiljcima” snimljen je istoimeni film Radua Žudea (Scarred Hearts) koji je poslednjih godina uspešno prikazivan na evropskim filmskim festivalima,  a prema motivima romana “Zapaljena jazbina: Dnevnik iz sanatorijuma”, francuski reditelj Tijeri Berdar postavio je spektakl “Govorna patologija” u pozorištu Bastilja 1990. godine.

Bleher je bio blizak nadrealistima, avangardnim i modernističkim tokovima u književnosti. Andre Breton je u reviji Le Surréalisme au service de la révolution objavio nekoliko njegovih pesama u prevodu na francuski jezik.

Premda teško bolestan i vezan za krevet, Bleher je vodio intenzivnu prepisku s nekim od najvažnijih pisaca i filozofa svog vremena, kao što su Martin Hajdeger, Andre Žid, Andre Breton, Ilari Vonka, Đeo Bogza ili Mihail Sebastijan. Bleherova obimna prepiska objavljena je 1999. godine na rumunskom.

U vrema nacizma Bleherova dela nisu objavljivana kao jevrejska, dok u doba komunizma dugo nisu objavljivana kao dekadentna.

Mada su ga podržali veliki pisci kao što su Breton i Ežen Jonesko, koji ga je i nazvao “rumunskim Kafkom”, Bleherov nevelik, ali izuzetno značajan opus bio je decenijama izvan književne i čitalačke javnosti.

Poslednjih godina oživelo je interesovanje za književnost Blehera u Rumuniji, Evropi i SAD – njegovi romani doživeli su čitav niz prevoda i veliki odziv kod kritike i čitalaca u različitim kulturama. Bleherove knjige prevedene su poslednjih godina na engleski, francuski, nemački, španski, češki, portugalski, mađarski, holandski, danski, švedski, italijanski i poljski jezik. Posebno veliki uspeh doživele su u SAD i u Nemačkoj, gde su mesecima bile na Cajtovoj listi najznačajnijih knjiga.

Svetska književna kritika upoređuje Blehera s Francom Kafkom, Brunom Šulcom, Davidom Fogelom i drugim velikim piscima Centralne Evrope iz prve trećine XX veka.

Nobelovka Herta Miler smatra da Bleherov pogled “tako prodornim” čini “erotizam koji boravi u svim stvarima i čezne da izađe”. “Kada čitate njegove knjige teško vam je da poverujete svojim očima. Autor ovog remek-dela bio je jedan dvadesetpetogodišnjak već oslabljen bolešću, ali Bleherove reči nisu tu da prosto opišu predmete – one ih kao ptice grabljivice grabe svojim kandžama i otržu ih u visine”, navela je Herta Miler.

U književnom dodatku Tajmsa, koji konstatuje da “Blehera često porede s Kafkom (ne bez razloga)”, ocenjeno je da je najjača njegova veza sa Salvarodom Dalijem. “Kao na Dalijevoj slici Upornost sećanja, na kojoj se časovnici tope, i ovde je sve na ivici topljenja. Kao da je Bleherov svet večito na ivici ontološkog kolapsa; kroz veo predmetnosti, u njega zija ništavilo”, naveo je Tajms.

Bleherov autobiografski roman “Zbivanja u neposrednoj nestvarnosti”, kako navodi Arhipelag, predstavlja uzbudljivo svedočanstvo o jednom vremenu, o jednoj ličnoj sudbini i o neponovljivoj senzibilnosti pisca koji je istinski spoznao svoje vreme i tamne pretnje i izazove koji se u tom vremenu tridesetih uobličavaju u njegovoj neposrednoj stvarnosti. Otuda je taj roman istovremeno u znaku intimne i introspektivne perspektive čoveka suočenog sa ličnom dramom, ali i u znaku epohalne i društvene perspektive junaka suočenog s dramom egzistencije u “poremećnim vremenima” 30-ih godina 20. veka koje je Bleher razumeo odmah i bolje od većine svojih savremenika.

(SEEcult.org)

Scarred Hearts
  • 22.04.2017 | 10:00

    Umetnostna galerija Maribor, Strossmayerjeva 6, Maribor

    VIS-À-VIS - Zbirka UGM in zbirka 49 Nord 6 Est - Frac Lorraine - razstava (21.4.-20.8.2017.)

    sodelujoči umetniki: NIKA AUTOR (Slo), ÁLVARO BARRIOS (Col), SANDI ČERVEK (Slo), IVAN DVORŠAK (Slo), PATRICK FAIGENBAUM (Fra), MARCO GODINHO (Prt), MARIE-ANGE GUILLEMINOT (Fra), ZDENKO HUZJAN (Slo), HAO JINGFANG & WANG LINGJIE (Chn/Fra), PETRA KAPŠ (Slo), STOJAN KERBLER (Slo), DAVID LAMELAS (Arg/Fra), POLONA MAHER (Slo), CLAIRE MOREL (Fra), ROMAN OPALKA (Pol/Fra), ALEN OŽBOLT (Slo), LUDVIK PANDUR (Slo), ZORA PLEŠNAR (Slo), MARKO POGAČNIK (Slo), OTO RIMELE (Slo), KARIN SANDER (Deu), MIRA SANDERS (Bel), SIMONA ŠUC (Slo), FIONA TAN (Idn/Nld), SAŠO VRABIČ (Slo), IAN WILSON (USA)

    kustosinja razstave: Andreja Borin

    postavitev razstave: Andreja Borin in Simona Šuc

    oblikovanje: Matej Koren Studio

    prevod: Ksenija Vidic

    www.fraclorraine.org

    http://www.ugm.si

    21.05.2017 | 11:00

    Muzej suvremene umjetnosti Zagreb

    DAN GRAHAM (1942, New York): ZABAVA ZA CIJELU OBITELJ - izložba (20.5.-27.8.2017.)

    kustosi izložbe: Maurizio Bortolotti i Radmila Iva Janković

    partneri izložbe: Galerija Lisson, London; Galerija Hauser & Wirth, Zürich

    http://www.msu.hr

    07.06.2017 | 11:00

    Muzej suvremene umjetnosti Zagreb

    SintArt 08
    ALEM KORKUT (1970, Travnik): GRAVITACIJA - izložba (6.6.-30.9.2017.)
    kustosica izložbe: Nataša Ivančević

    http://www.msu.hr

    17.06.2017 | 10:00

    Mednarodni grafični likovni center, Grad Tivoli, Pod turnom 3, Ljubljana
    32. GRAFIČNI BIENALE: KRITERIJ ROJSTVA (16.6.-29.10.2017.)

    http://www.mglc-lj.si

    30.06.2017 | 15:00

    Kibla, Maribor

    PATRICIA PICCININI (Avstralija): ZAVEST / CONSCIOUSNESS - razstava (29.6.-14.10.2017.)
    http://www.patriciapiccinini.net

    https://www.youtube.com/watch?v=RPC_7JahYsM

    http://www.kibla.org

    07.07.2017 | 10:00

    Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske, Trg srpskih junaka 2, Banja Luka

    RADOŠ ANTONIJEVIĆ (1969, Pančevo): NA SVOME MJESTU STAJATI - izložba (6.7.-30.8.2017.)
    http://radosantonijevic.weebly.com

    kustos izložbe: Mladen Banjac, kustos Muzeja savremene umjetnosti Republike Srpske

     

    http://www.msurs.net

    07.07.2017 | 11:00

    Muzej suvremene umjetnosti Zagreb

    IVANA FRANKE: STRUJANJE PERCEPCIJE (SVEMIRI MISLI) / TOMMI GRÖNLUND i PETTERI NISUNEN: SIVA ZONA - izložba (6.7.-20.8.2017.)

    http://www.msu.hr

    07.07.2017 | 11:00

    Muzej suvremene umjetnosti Zagreb

    ANTO KAJINIĆ (1953, Modriča): PUTOVANJE KROZ BJELINE - izložba (6.7.-31.8.2017.)

    http://www.msu.hr

    12.07.2017 | 10:00

    Galerija umjetnina, Kralja Tomislava 15, Split
    ARHITEKTURA U SUVREMENOJ UMJETNOSTI / ARCHITECTURE IN CONTEMPORARY ART - izložba (11.7.-27.8.2017.)

    umjetnici/artists: DUŠKA BOBAN, TOMISLAV BUNTAK, TOMISLAV ČERANIĆ, IGOR EŠKINJA, ANDREA FRASER, CYPRIEN GAILLARD, ZLATKO KOPLJAR, ARMIN LINKE/SRĐAN JOVANOVIĆ WEISS, ANITA MILOŠ, VEDRAN PERKOV, RENATA POLJAK, VIKTOR POPOVIĆ, NELI RUŽIĆ, JULIÃO SARMENTO, JEE YOUNG SIM, LANA STOJIĆEVIĆ, DARIO ŠOLMAN, MARKO TADIĆ, PATRICIA TEODORESCU, ZLATAN VEHABOVIĆ

    kustosi / curated by: Jasminka Babić & Branko Franceschi

    https://www.galum.hr

    15.07.2017 | 12:00

    Galerija-legat Milice Zorić i Rodoljuba Čolakovića, Rodoljuba Čolakovića 2, Beograd
    FADE IN 2: EXT. MODERNISTIČKA KUĆA - NOĆ - izložba (14.7.-21.8.2017.)
    kustosi: tim Švajcarskog instituta za savremenu umetnost, Njujork i Žili Bukobza

    umetnici: DANAI ANESIJADU, DARJA BAJAGIĆ, DORA BUDOR, ULISES KARION, HEMAN ČONG, BRIS DELSPERŽE, ALEKSANDRA DOMANOVIĆ, MATIS GASER, DAJGA GRANTINA, SINIŠA ILIĆ, ALEKS IZRAEL, BERTRAN LAVIJE, VILIJAM LEVIT, KRISTIJAN MARKLEJ, RODRIGO MATEUS, BENJAMIN RAMIREZ PEREZ, KARIS RODRIGEZ, BOJAN ŠARČEVIĆ, EJMI SIGL, TOBIJAS ŠPIHTIH, RAŠA TODOSIJEVIĆ
    produkcija: Balkan Projects

    http://www.msub.org.rs

Video
15.08.2017 | 19:22

Neko kao ti...

Grupa Eva Braun, koja više od tri godine nije samostalno nastupala u Beogradu, održaće 7.